Επιμέλεια Πέτρος Παρθένης
Οι έννοιες της μετάνοιας και της λύτρωσης προφανώς δεν ήταν χριστιανικές επινοήσεις. Στη Μικρά Ασία έχουν ανακαλυφθεί πολλές αναθηματικές επιγραφές εθνικών που εξέφραζαν τη συντριβή τους για κάποιο ηθικό τους παράπτωμα και αποζητούσαν απολύτωση. Στην πλειονότητα των περιπτώσεων, η έκκληση αυτή υποκινούνταν από κάποια αρρώστια ή άλλη συμφορά που είχε πλήξει τον παραβάτη και την οποία ο ίδιος θεωρούσε θεϊκή τιμωρία.
Οι ακόλουθες επιγραφές ανακαλύφθηκαν στη Φρυγία και χρονολογούνται στους πρώτους μεταχριστιανικούς αιώνες. Στη δεύτερη, το τοπωνυμικό επίθετο «Σταλλαηνοί» και το είδος του παραπτώματος αναμφίβολα στιγμάτισαν κοινωνικά τους αναθέτες στον κοινωνικό τους περίγυρο, γεγονός που τονίζει την αγωνία τους για συγχώρηση και απολύτρωση:
Μετάφραση:
Το ανάθημα αυτό το αφιέρωσε ο Επιτύγχανος στον Προπύλαιο Απόλλωνα ενώ τιμωρούνταν.
Το ανάθημα αυτό το αφιέρωσαν ο Τελέσφορος και ο Ερμογένης, οι Σταλλαηνοί, επειδή είπαν ψέματα κάτω από όρκο [στο δικαστήριο].
Για μια σύγκριση με παρόμοιες απόψεις μεταξύ των χριστιανών, βλ. Κατά Ιωάννη 9:1 και Κορινθίους Α΄ 11:30.
Βιβλιογραφία: Horsley, G. H. R., New Documents Illustrating Early Christianity: A Review of the Greek Inscriptions and Papyri Published in 1976, The Ancient History Documentary Research Centre, Macquarie University, North Ryde, New South Wales 1981, σσ. 32-3.
